فرآیند لجن فعال

فرآیند لجن فعال شامل سه بخش اصلی می باشد که این بخشها عبارتند از:

1- مخزن هوادهی که در آن میکروارگانیسمهای موثر در تصفیه بصورت معلق در آن نگهداری شده و برای ادامه فعالیت آنها اکسیژن به مخزن تزریق می گردد.

2- مخزن ته نشینی که در آن لجن بیولوژیکی از پساب جدا شده و مخلوط فاضلاب در دو فاز جدا سازی می شود.

3- یک سیستم برگشت لجن که بخشی از لجن ته نشینی شده در مخزن ته نشینی را دوباره به مخزن هوادهی بازمی گرداند.

شرح فرآیند لجن فعال

در این فرآیند ابتدا فاضلاب وارد مخزن ته نشینی اولیه شده و ذرات خارجی و درشت طی فرآیندی ته نشینی در کف مخزن ته نشینی شده و از جریان فاضلاب جدا می گردد. بطور معمول در این مرحله 30-25 درصد از بارآلودگی که ناشی از مواد آلی معلق و ذرات درشت است حذف می شود. سپس پساب وارد مخزن هوادهی شده و با توده میکروارگانیسم های موجود در آن تماس می یابد.

     میکروارگانیسم ها به کمک اکسیژن تزریقی به مخزن هوادهی موادآلی (آلاینده) موجود در فاضلاب را جذب و در نهایت تجزیه می نمایند. از مجموع مواد آلی که جذب میکروارگانیسم ها می شود بخشی بصورت انرژی، بخشی بصورت گاز و بخشی بصورت سلولهای جدید درمی آیند. بنابراین در مخزن هوادهی همواره مخلوطی از میکروارگانیسمها، مواد آلی (آلاینده)، مواد معدنی بی اثر و آب وجود دارد که به آن مایع مخلوط یا MLSS می گویند.

پس از گذشت زمان ماندی در حدود 12-6 ساعت این مایع مخلوط وارد مخزن ته نشینی ثانویه می شود. در این مخزن لجن یا همان توده بیولوژیکی به سبب وزن بیشتر در کف مخزن ته نشین شده و پساب عاری از مواد آلی (آلاینده) از مخزن خارج می شود. البته تمام لجن ته نشین شده از سیستم دفع نمی گردد چراکه این کار باعث کاهش تعداد میکروارگانیسمهای مخزن هوادهی شده و باعث می شود که بخشی از مواد آلی به سبب جمعیت کم میکروارگانیسم ها جذب آنها نشوند. بنابراین بخشی از لجن ته نشین شده دوباره به مخزن هوادهی بازگردانده می شود که به آن لجن فعال (Activated Sludge) می گویند. در واقع علت نامگذاری این روش نیز همین برگشت لجن (توده میکروارگانیسم ها) از مخزن ته نشینی به مخزن هوادهی است.

ویژگی های كلی این روش عبارتند از:
- راندمان 95-85% در حذف BOD و COD
- توان پذیرش فاضلابهای با BOD كمتر از حدود 2000 میلیگرم در لیتر
- نیاز به انجام هوادهی مصنوعی به صورت عمقی یا سطحی
- حساسیت كمتر نسبت به تغییرات دما و pH در مقایسه با روشهای بی هوازی
- نیاز به تأسیسات هضم لجن
- صرفه اقتصادی این روش برای كاربرد برای تصفیه فاضلابهای با دبی بالا